Mala Zarar Verme Suçu

Mala Zarar Verme Suçu

Mala zarar verme suçu nedir? TCK madde 151’e göre; başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten hatta ayrıca haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hale getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi bu suçu işlemiş olmaktadır.

Kanunda ‘mal varlığına karşı işlenen suçlar’’ kategorisine giren bu suçta korunan hukuki yarar mülkiyet hakkıdır. Suçun konusunu ise taşınır ve taşınmaz mallar teşkil etmektedir. Mala zarar verme suçunun basit hali Türk Ceza Kanunu madde 151’de, nitelikli hali ise 152. maddede düzenlenmiştir. Suçun nitelikli hali basit haline göre daha fazla ceza verilmesini gerektirmektedir.

Ayrıca burada önemli olan hususlardan biri de kanun koyucunun sahipli hayvanlara karşı işlenen zarar verici fiilleri mala zarar verme suçu kapsamında değerlendiriyor olmasıdır. Kanunlarımız ne yazık ki sahipli olmayan hayvanları hukuken eşya statüsünde değerlendirdiği için onlara karşı işlenen zarar verici hareketler bu suç kapsamında değerlendirilmektedir.

Mala Zarar Verme Suçu Hangi Hareketlerle Gerçekleştirilebilir?

Mala zarar verme suçu seçimlik hareketli suçlar kategorisinde yer almaktadır. Bundan dolayı kanunda hangi hareketlerle işlenebileceği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca suç kasten işlenebilecek nitelikte bir suç olduğundan failin yaptığı fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi gerekmektedir.Kanun maddesinden yola çıkarak seçimlik hareketleri şunlardır;

  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkmak
  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen tahrip etmek
  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yok etmek
  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen bozmak
  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen kullanılamaz hale getirmek
  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen kirletmek
  • Sahipli hayvanı öldürmek, işe yaramayacak hale getirmek veya değerinin azalmasına neden olmak

Söz konusu hareketlerden biri gerçekleştirildiği zaman, bu hareketi gerçekleştiren kişi hakkında mala zarar verme suçu yönünden işlem yapılabilecektir.

Mala Zarar Verme Suçu İçim Nitelikli Haller Nelerdir?

Mala zarar verme suçu için cezayı artıran nitelikler haller TCK madde 152’de düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesine göre;

  1. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,
  2. Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,
  3. Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,
  4. Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,
  5. Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,
  6. Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,
  7. Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak, işlenmesi halinde

Nitelikli haller meydana gelecektir.

Mala Zarar Verme Suçu İçin Cezada Artırım Yapılması Gereken Haller?

Ayrıca kanun koyucu Türk Ceza Kanunun 152. Maddesinin 2. ve 3. Fıkrasındaki hallerin gerçekleşmesi durumunda mala zarar verme suçu için cezanın artırılacağı belirtilmiştir. Buna göre;

  • TCK 152/2 madde uyarınca bu suçun;
  1. Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,
  2. Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,
  3. Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak,
İşlenmesi halinde bu suç basit veya nitelikli hali için verilecek ceza bir katına kadar artırılmaktadır.
  • TCK 152/3 madde uyarınca bu suçun;

işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, TCK 151, 152/1-2 hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

İbadethanelerde ve Mezarlıklarda Gerçekleştirilen Mala Zarar Verme Suçu (TCK 153)

Kanun koyucu ibadethane ve mezarlıklar da gerçekleştirilen mala zarar verme suçu için ayrı bir kanun maddesi ile düzenleme yapmıştır. Buna göre;

  • TCK 153. Madde uyarınca bu suçun;

TCK 153/1 uyarınca; İbadethanelere, bunların eklentilerine, buralardaki eşyaya, mezarlara, bunların üzerindeki yapılara, mezarlıklardaki tesislere, mezarlıkların korunmasına yönelik olarak yapılan yapılara yıkmak, bozmak veya kırmak suretiyle zarar veren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır

TCK 153/2 uyarınca; birinci fıkra da belirtilen yerleri ve yapıları kirleten kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

TCK 153/3 uyarınca; birinci ve ikinci fıkralardaki fiillerin, ilgili dini inanışı benimseyen toplum kesimini tahkir maksadıyla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılmaktadır.

Mala Zarar Verme Suçunun Cezası Ne Kadardır?

Mala Zarar Verme Suçunun Basit Halinin Cezası;

  • Mala zarar verme suçunun basit hali ve ikinci fıkra hükmünde belirtilen sahipli hayvanlara karşı işlenmesi halinde 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

Mala Zarar Verme Suçunun Nitelikli Halinin Cezası;

  • Mala zarar verme suçu nun nitelikli halini işleyen fail hakkında 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Mala Zarar Verme Suçunda Cezayı Artıran Hallerin Olması Durumunda Verilecek Ceza:

  • Mala zarar verme suçunda TCK 152/2 de ki hallerden birinin mevcudiyeti durumunda suçun basit ve nitelikli haline göre verilecek ceza bir katına kadar artırılmaktadır.
  • Mala zarar verme suçunda TCK 152/3 de k i hallerden birinin mevcudiyeti durumunda verilecek ceza TCK 151, 152/1-2 hükümlerine göre verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılmaktadır..

İbadethane ve Mezarlıklarda Gerçekleştirilen Mala Zarar Verme suçunun Cezası:

  • TCK madde 153 uyarınca ibadethane ve mezarlıklarda işlenen mala zarar verme suçu için öngörülen hapis cezası 1 yıldan 4 yıla kadardır.

Mala Zarar Verme Suçu İçin Şikayet, Zaman Aşımı, ve Görevli Mahkeme

Şikayet;

Mala zarar verme suçunun basit hali şikayete tabidir. Mağdurun, fiili ve faili öğrendikten itibaren 6 ay içinde yetkili makamlara şikayet beyanında bulunması gerekmektedir. Suçun nitelikli hali ise şikayete tabi değildir. Savcılık tarafından 8 yıllık dava zaman aşımı süresi içinde suç re’sen soruşturulabilmektedir. Ayrıca suçun nitelikli halinde şikayetten vazgeçerek davanın düşürülmesi mümkün olmamaktadır.

Zaman Aşımı;

Mala zarar verme suçunun basit halinde suç öğrenildikten sonra 6 aylık zaman aşımı süresi vardır. Suçun nitelikli hali ise 8 yıllık zaman aşımı süresine tabidir. Bu süreler kaçırıldıktan sonra bulunulacak şikayet veya resen soruşturmada şüpheli zaman aşımı defi ileri sürerek suçun soruşturulmasının önüne geçebilmektedir.

Görevli Mahkeme;

Mala zarar verme suçu için görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi dir.

Mala Zarar Verme Suçu İçin Etkin Pişmanlık ve Uzlaşma Hükümleri

Etkin Pişmanlık

Failin gerçek anlamda pişmanlık duyması ve kanunda belirtilen birtakım yükümlülükleri yerine getirmesi üzerine cezasında belli oranlarda indirim yapılmasını öngören bir ceza hukuku kurumudur. Mal varlığına karşı işlenen suçlarda etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmek için mağdurun uğradığı zararın aynen tazmin suretiyle giderilmesi gerekmektedir. Şayet kısmi ödeme gerçekleştirilmişse bu aşamada failin etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmesi, mağdurun buna rıza göstermesine bağlıdır. Fail şayet soruşturma evresi tamamlanmadan pişmanlık gösterirse cezanın 2/3’ü oranında bir indirim söz konusu olacaktır. Ama eğer kovuşturma evresi başladıktan sonra ve hüküm verilmezden önce pişmanlık gösterirse cezanın 1/2’si oranında bir indirim söz konusu olacaktır.

Uzlaşma

Mala zarar verme suçu uzlaşma hükümlerine elverişli bir suç türüdür. Gerek soruşturma aşamasında gerekse de kovuşturma aşamasında uzlaşma kurumuna gidilebilecektir.